SLA: contacten gelegd voor regionale voedselvoorziening

Een kleine tweehonderd initiatiefnemers, beleidsmakers en politici ontmoetten elkaar 21 september op de Middag van de Stad- Land Arrangementen (SLA) in Amsterdam om te praten over regionale voedselvoorziening. Verschillende mensen uit de stad, die meer binding willen met hun voedselproductie, inspireerden elkaar en overtuigden beleidsmakers van de noodzaak tot een compleet andere aanpak. De scheiding stad-land wordt wat hun betreft opgeheven: landbouw moet ook mogelijk worden in de stad en de stad hoort bij het platteland. Samen vormen ze een soort stroomgebied. 

 Bestaande economische- en beleidsstructuren staan een groei van stad-land relaties in de weg. Scheiding van functies in bestemmingsplannen is een zo´n voorbeeld, maar de verschillende portefeuilles van gemeenteambtenaren evenzo. Ieder kijkt naar een deelaspect, terwijl het geheel er toe doet. Want stad-land relaties zijn goed voor én gezondheid, én lokale economie, én welzijn én milieu.
Mensen uit de stad, die hun band met de landbouw willen verstevigen door bijvoorbeeld het oprichten van stadsboerderijen, het bezoeken van boerenbedrijven of het kopen van lokaal geteeld voedsel, lopen door het hokjesdenken tegen enorme financiële en organisatorische drempels op. Grond rondom de stad is onbetaalbaar, en voor de wereldmarkt producerende bedrijven verder weg zijn al lang niet meer ingericht op het ontvangen van bezoekers. Streekproducten vinden moeilijk afzet, doordat de markt is ingericht op grote, uniforme productstromen.

Pioniers
Toch weten enkele pioniers uit de stad burgers op het boerenerf te krijgen of streekproducten in de stad. Dit vanuit een stedelijke behoefte aan rust, ruimte en verbidnding met voedselproductie. Zo organiseert Vereniging Boerenstadswens (een vereniging van Amsterdamse burgers die zich inzet voor contact met de landbouw) bijvoorbeeld ieder weekend een open boerderijdag voor Amsterdamse kinderen en gaan de komende drie jaar 600 schoolklassen naar de boerderij.
Boerenstadswens zegt het succes te danken te hebben aan de vooruitziende blik van wethouder Vos en een zeer meedenkende ambtenaar. "Door zijn aanwezigheid bij bijeenkomsten gingen vele deuren open", zei initiatiefnemer Hans Wilschut in een van de workshops. Volgens hem is het heel belangrijk dat betrokkenen persoonlijk gemotiveerd zijn. Ambtenaren die in eerste instantie naar de regels kijken, blijken een onoverkomelijke bottleneck.
Uit een andere workshop bleek dat een juiste grondpolitiek cruciaal is: alleen door grond voor eeuwig een duidelijke agrarische bestemming te geven, ook al ligt het perceel midden in een stadszone, blijft landbouw er betaalbaar.

Onderop
Deze punten vormen echter de randvoorwaarden, en zijn niet de manier om een initiatief te beginnen. Nieuwe stad-land relaties ontstaan van onderop, en behoeven vooral ondersteuning op het gebied van kennis, organisatie en geld. "Leer van hun ervaringen en bouw daarop voort", staat te lezen in het boekje ´Een welvarend platteland begint in de stad´, dat gemaakt is door zes pionierende initiatieven en een handreiking vormt richting het ministerie van LNV, VROM, provincies en gemeenten. Minister Verburg nam het op de SLA in ontvangst.

Meer informatie?
De Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij (KNHM) heeft in samenwerking met de Taskforce een magazine over regionale voedselvoorziening uitgebracht. De special met de titel 'Eten van dichtbij' laat u kennismaken met verrassende initiatieven in binnen- en buitenland. Een papieren versie is te bestellen via info@multifunctionelelandbouw.nl. Vermeld daarbij uw naam, adres en aantal. Een digitale versie is te vinden op de website www.multifunctionelelandbouw.nl onder 'streekproducten, korte kennismaking'. Zie voor een verslag van de SLA http://netwerkplatteland.wordpress.com